Alzheimer

De ziekte van Alzheimer is een ongeneeslijke hersenziekte, waarbij de cellen in sommige delen van de hersenen ophouden te functioneren en afsterven. De ziekte van Alzheimer is onomkeerbaar en ondanks uitgebreid wetenschappelijk onderzoek zijn de oorzaken van en de behandelingsmethoden voor genezing nog onbekend. De symptomen van de ziekte zijn vergeetachtigheid, veranderingen in de persoonlijkheid, desoriëntatie en verlies van spraak. De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie

De geschiedenis van de ziekte van Alzheimer
In 1906 was het de Duitse arts Alois Alzheimer die kenmerkende veranderingen ontdekte in het hersenweefsel van mensen die aan dementie waren overleden. Hij sprak over een vrouw die was overleden na jaren problemen te hebben gehad met haar geheugen, verward overkwam en moeite had met het begrijpen van vragen. Na haar dood deed hij een autopsie op haar hersenen en beschreef opeenhopingen buiten en rondom de hersencellen (amyloïde plaques). Binnenin de hersencellen merkte hij de aanwezigheid van een kluwen vezels op (neurofibribrillaire tangles). Vandaag de dag draagt deze vorm van beschadiging aan de hersenen zijn naam. Het waarnemen van de plaques en tangles tijdens een autopsie is op dit moment nog steeds nodig om de ziekte van Alzheimer met 100% zekerheid vast te stellen.

Er is geen geneesmiddel dat de ziekte van Alzheimer kan voorkomen of stopzetten. Wel zijn er middelen verkrijgbaar die het verloop van de ziekte vertragen. Bij de behandeling van de ziekte staan daarom twee andere doelstellingen voorop. De eerste bestaat uit symptoombestrijding, zoals de gedragsstoornissen. Voor het bestrijden hiervan zijn verschillende middelen beschikbaar; regelmatig komen hier nieuwe producten bij. De tweede doelstelling is het remmen van het ziekteproces. In Nederland zijn drie middelen toegelaten die het ziekteproces tijdelijk kunnen afremmen. Het zijn zogenaamde acetylcholine esteraseremmers. Het eerste middel dat in Nederland verkrijgbaar is, heet rivastigmine (Exelon). Een ander product met vergelijkbare werking is donepezil (Aricept). Net zoals rivastigmine heeft donepezil een gunstig invloed op de cognitieve problemen bij Alzheimerpatiënten. Het derde middel heet memantine (Ebixa). Een nadeel van deze medicijnen is dat bij sommige patiënten bijwerkingen zoals misselijkheid, diarree en vermoeidheid kunnen optreden.

Op dit moment is er nog geen waterdichte methode die met zekerheid vast kan stellen dat iemand lijdt aan de ziekte van Alzheimer. De ziekte van Alzheimer kan alleen na het overlijden, door middel van een autopsie, met honderd procent zekerheid worden vastgesteld. Tijdens het leven kan een grondig medisch onderzoek echter meer duidelijkheid brengen.

De ziekte van Alzheimer in Nederland
Momenteel lijden naar schatting 130.000 Nederlanders aan de ziekte van Alzheimer. Zij vormen de meerderheid van een groep van 180.000 die lijden aan een vorm van dementie. Leeftijd is het grootste risico voor het ontwikkelen van de ziekte van Alzheimer. De kans om deze ziekte te ontwikkelen neemt toe naarmate men ouder wordt. Aangezien de gemiddelde levensverwachting nog steeds toeneemt, zal ook het aantal Alzheimerpatiënten toenemen. Tegen het midden van deze eeuw zal het aantal dementerenden waarschijnlijk zijn toegenomen tot ca. 410.000. Tegen die tijd zal het aantal Alzheimerpatiënten de 300.000 zijn gepasseerd. Dat is één op 57 Nederlanders.

De ziekte van Alzheimer heeft een lange geschiedenis, maar de ziekte kreeg pas aan het begin van de twintigste eeuw een naam. Hopelijk zullen we in het begin van de eenentwintigste eeuw kunnen helpen bij het vinden van een medicijn. Alhoewel de oorzaak of oorzaken van de ziekte van Alzheimer nog steeds onbekend zijn, zijn er twee ziektekenmerken in de hersenen van slachtoffers van Alzheimer. Deze kenmerken zijn amyloïde plaques en neurofibrillaire tangles (knopen).

Risico Factoren

Leeftijd
Het risico voor het ontwikkelen van de ziekte van Alzheimer neemt toe naarmate men ouder wordt. 1 op de 17 personen van 65 jaar of ouder is slachtoffer van de ziekte van Alzheimer, hoewel slachtoffers van de vroege vorm de ziekte al tussen hun 30e en 60e levensjaar kunnen krijgen.
 
 
Erfelijkheid
Circa 10% van de Alzheimerpatiënten lijdt aan de vroege vorm van de ziekte van Alzheimer, die in veel gevallen van generatie op generatie worden doorgegeven. Bij de late vorm, waaraan 90% van de Alzheimerpatiënten lijdt, is nog geen patroon van overerving te ontdekken, al denkt men dat er wel degelijk genetische factoren een rol spelen bij de ontwikkeling hiervan. Statistisch gezien hebben familieleden van patiënten met de late vorm van de ziekte van Alzheimer slechts een gering verhoogde kans op de ziekte.
 
 
Andere
Sommige wetenschappelijke studies noemen hoofdletsel op jongere leeftijd, een lager opleidingsniveau en het vrouwelijke geslacht als mogelijke risicofactoren. Hoe dan ook, op dit moment zijn er nog geen definitieve oorzaken bekend.

Symptomen
 
De eerste symptomen van de ziekte van Alzheimer kunnen zijn:
- Verwardheid
- Verstoring in het korte termijn geheugen
- Concentratieproblemen en problemen met de ruimtelijke oriëntatie
- Veranderingen in de persoonlijkheid
- Taalproblemen
- Stemmingswisselingen
Het is belangrijk om te weten dat de ziekte van Alzheimer niet iedere patiënt op dezelfde manier treft. De stadia die hieronder zijn beschreven geven een algemeen beeld weer van het verloop van de ziekte van Alzheimer.

Het eerste stadium: vergeetachtigheid, desoriëntatie, verandering van persoonlijkheid en vermindering van reactievermogen zijn de eerste kenmerken die kunnen duiden op de ziekte van Alzheimer. De patiënten zijn lusteloos, minder spontaan en leren trager. In dit stadium van de ziekte zijn Alzheimerpatiënten nog wel in staat om zonder hulp eenvoudige handelingen te verrichten. Voor al het overige zijn ze aangewezen op begeleiding. Hun spraak en begrip verslechteren en vaak zijn ze halverwege hun verhaal vergeten wat ze willen zeggen. Voor henzelf en de buitenwereld kan dat pijnlijke situaties opleveren.

Het tweede stadium: het is nu duidelijk te zien dat de Alzheimerpatiënt belemmeringen ondervindt in het dagelijkse leven. Het korte termijn geheugen functioneert matig, terwijl herinneringen uit een ver verleden vaak helder voor ogen staan. Ze vergeten data, de tijd van de dag en hebben moeite met het herkennen van familieleden en vrienden. Doordat de patiënt sterk hulpbehoevend wordt, is professionele hulp in dit stadium van de ziekte geboden.

Het derde stadium: In het laatste stadium heeft de ziekte van Alzheimer de patiënt de essentie van het leven ontnomen. Ze hebben 24 uur per dag verzorging nodig en zijn hiervoor geheel afhankelijk van anderen. Mogelijke symptomen in dit stadium zijn slaapstoornissen, hallucinaties, slaapwandelen en verlies van controle over hun ontlasting. De lichamelijke problemen verergeren zo sterk dat vele complicaties ontstaan. Patiënten verliezen het vermogen om te kauwen en te slikken en zijn vatbaarder voor longontsteking en andere infecties. De ademhaling verloopt uiterst moeizaam, vooral bij patiënten die bedlegerig zijn. Uiteindelijk leidt dit alles tot een onvermijdelijke dood.
 
 
Bron: www.alzheimer.nl